De meditatievorm die wij beoefenen wordt Shikantaza genoemd, wat zoveel betekend als gewoon zitten. Het klinkt zo eenvoudig, gewoon zitten. Toch kost het de meeste van ons vele jaren voordat we kunnen zitten zonder meer te doen dan zitten.

Honghzi, een 15de eeuwse zenmeester, omschreef het als volgt:
“Het terug trekken uit een exclusieve focus op een bepaald zintuiglijk of mentaal object om de intentie om alle verschijnselen als een verenigde totaliteit te begrijpen. Deze object-loze meditatie beoogt een radicaal, geraffineerd non-dualisme dat geen enkele greep heeft op de zeer subtiele onderscheidingen waartoe onze vertrouwde mentale werkingen vatbaar zijn en die ons vervreemden van onze ervaring. Stille verlichting is ook object-loos in de zin van het niet zoeken naar specifieke beperkte doelen. Het ultieme doel van spirituele beoefening, universeel ontwaakte geest, kan niet los worden gezien van ons eigen inherente wezen en ons onmiddellijke moment-tot-moment-bewustzijn.”

De Chinese monnik, 20ste eeuwse zenmeester Cheng Yen geeft daarbij de volgende aanwijzing: “Terwijl je gewoon aan het oefenen bent, wees duidelijk over alles wat er in je geest gebeurt. Wat je ook voelt, wees je ervan bewust, maar laat het bewustzijn van je hele lichaam dat daar zit nooit varen. Shikantaza zit niet met niets te doen; het is een zeer veeleisende praktijk, die ijver en alertheid vereist. Als je oefening goed gaat, zal je het ‘afleveren’ van gewaarwordingen en gedachten ervaren. Je moet erbij blijven en beginnen de hele omgeving als je lichaam te nemen. Wat de deur van je zintuigen binnengaat, wordt één totaliteit, die zich uitstrekt van je lichaam naar de hele omgeving. Dit is stille verlichting.”

Kan je het gevoel nog herinneren dat je net had met de loopoefening van de vogel die zijn vleugels spreidt? Je stond stevig in je eigen centrum en tegelijkertijd spreidde je jezelf uit naar de wereld. Zo zit je ook in meditatie. Vertrouw erop dat je stevig zit en vanuit dit vertrouwen verruim je je aandacht naar de wereld om je heen.

De eerste stap naar gewoon zitten is te zitten en niet meer te doen dan te observeren wat er gaande is.
Observeer je gedachtes, emoties en de omgeving zonder dat je er door meegenomen wordt.
Observeer zonder er een verhaal aan toe te voegen.
Observeer zonder er een oordeel over te hebben.
Observeer en zit gewoon stil.
Ervaar je wat er is, als er even niets te observeren is?